Een Indische film
Een kijkje in de filmzaal van het ROC-Interstudie gebouw te Nijmegen waar de Indische
video-film werd vertoond.
Soms is het leven van een redactie
moeilijk, bijvoorbeeld wanneer je over
iets moet schrijven waarvan je geen
spaan heel mag laten. Je kan het wel
doen, maar dan zit je de boel zwaar te
beduvelen en je maakt je schuldig aan
het goed praten van iets dat gewoon
slecht is en niet alleen slecht maar
gevaarlijk bovendien. De pest is alleen
dat je dan ook mensen moet pakken
en in dit geval zijn de verantwoorde
lijken best aardige lui met veel energie
en een heleboel goedklinkende plan
nen. Maar zoals dat is: ook mooie
bomen geven dikwijls zure vruchten.
U herinnert zich dat in Moesson van
1 mei en 15 augustus jl. is geschreven
over de heren J. Wardenaar en H.
Suoth. die de Stichting Or-Mupro heb
ben opgericht. Een van de doelstellin
gen van deze stichting was het maken
van een film over het wel en wee van
3 generaties Indische Nederlanders in
Nederland. Een film die een breed pu
bliek zou moeten trekken, opdat de
Nederlanders een beter begrip van In
dische Nederlanders zouden krijgen.
Op 31 augustus jl. nu vond de pre
mière van deze film plaats in Nijmegen
In de aankondiging werd uitdrukke
lijk toegelicht dat het geen toeval was
dat de film op deze datum voor het
eerst vertoond zou worden want 31
augustus was immers de verjaardag
van Koningin Wilhelmina, de laatste
vorstin die over Indië heeft geregeerd.
Waarschijnlijk moet in deze toelichting
ook de reden liggen van de aanwezig
heid van eregast dr. Lou de Jong I Het
luide applaus waarmee hij en zijn echt
genote door de ruim 250 aanwezigen
werden begroet, deed overigens bijna
vergeten dat een ander deel van Indisch
Nederland een proces is begonnen
naar aanleiding van het laatst versche
nen boek van dr. De Jong, die later
op de middag nog zou dansen op een
swingende versie van "Sarinah een
kind uit de desa". Maar goodwill
kweekte dr. De Jongi zij het in het
kamp van de blijkbaar onwetenden.
Niettemin waren wij benieuwd wat er
werkelijk in zijn bovenkamer omging,
want wat een min of meer officiële
openingsceremonie moest zijn en een
herdenkingsgebeuren was niet meer
dan een rommelig en te amicaal
gepresenteerde koempoelan. Muzi
kanten die werden afgewisseld met
onbegrijpelijke toespraken met daar
tussendoor een bloedernstige dr. De
Bruin, directeur van de Stichting Peli-
ta, die - met veel rumoer op de achter
grond - een serieuze speech trachtte
te houden en die de aanwezigen op
riep de gevallenen met een minuut
stilte te herdenken. Het geheel was
een genante vertoning en het bracht
je in diepe verlegenheid. Is dit dan het
niveau van een Indisch samenzijn? Een
vraag die in je opkwam, die je even
moedeloos maakte maar ook een vraag
die we niet met "ja" kunnen en mogen
beantwoorden, zelfs niet na het zien
van de film.
Ja die film, die duurt bijna een uur en
draagt de titel "De droom die langzaam
van ons scheidt". De film die de kijkers
een indruk moet geven van het leven,
werken en denken van 3 generaties
Indische Nederlanders. Deze film is
Dr. L. de Jong en echtgenote
op de dansvloer.
een aaneenschakeling geworden van
monologen van oudere en jongere
mensen, enkel af en toe heel kort af
gewisseld met niet terzake doende
foto's De camera is domweg op een
statief geplaatst en degenen die ge
filmd werden, kregen meer dan ruim
schoots de gelegenheid om hun ver
haal te doen.
Die gelegenheid werd dan ook in alle
gevallen met graagte aangepakt om,
laten we zeggen - te praten. Praten,
praten, praten en je werd maloe en
weet u waarom: er werd niets gezegd.
Niets maar die film gaat wel overal
heen en de Nederlanders krijgen in
derdaad een indruk van Indische Ne
derlanders. Eigenlijk zouden we ons
boeltje kunnen pakken en ons aan
sluiten bij een of ander vreemdelingen
legioen en alles gewoon vergeten. In
disch Nederland heeft het filmen ont
dekt en er is geen houden aan, je krijgt
alleen heimwee naar de tijd van de
stomme film.
En toch, één verdienste heeft de film:
de oersterke overtuiging dat er een
goede film gemaakt moet kunnen wor
den en dat er méér is, meer dan dat
we nu te zien kregen: een ventje met
een kralenketting en een oorbel dat de
tweede (of derde?) generatie voor
moet stellen, een vrouwtje, keurig ge
kapt, dat maar bleef babbelen en je
weet maar niet waarover. En een me
neer die niet te spreken was over het
pension waar ongedierte uit het eten
kwam. En Leo die binnenkort vader
wordt en maar niet aan het woord
kwam omdat vriendinlief vertolkte wat
hij dacht.
Een film is tegenwoordig, vooral met
video, zo gemaakt. De filmmakers heb
ben het dan ook eventjes gedaan. Het
resultaat is er naar en Nederland kijkt
ernaar. En wij voelen ons naar.
RALPH BOEKHOLT
13
