een stad van contrasten
las catduco
[SAUNA TEHaST
(ARflMA ^ACUfKESSUKE
REFLEX gnnri
tffC OiioNTRAKKAiTTMl
mTnYrIm'A"11
RUMAH-» P5,
ygg* wr oii-7>8?«j
Eén van deveJeKatQk:MagtB— m
autowerkplaatsen —in:Jakg/ta.-
De stille kracht
in modern Jakarta
Ik was veel te jong toen om in 1974 de serie De Stille Kracht te mogen
zien, maar keek drie jaar later, als tienjarig meisje, met ingehouden
adem naar De Kris Pusaka. Een tv-serie op locatie in Indonesië ge
filmd. Door het verhaal van De Kris Pusaka raakte ik geïnteresseerd
in verhalen over bovennatuurlijke krachten. Ondanks mijn Indische
achtergrond was het niet makkelijk om verhalen los te peuteren bij
mijn familie. Maar als ik mij stil hield en net deed of ik een boekje las,
kwamen de verhalen vaak toch. Kleine potjes hebben grote oren.
Allang dood toch
'Hij is kerngezond', zegt de dokter iets te hard met zijn stethoscoop
nog in zijn oren. Hij kan geen enkele reden ontdekken waarom mijn
oom 's avonds last van benauwdheid krijgt. Sinds de verhuizing
naar Rotterdam slaapt mijn oom slecht. Een drukkend gevoel in zijn
borstkast houdt hem wakker. Na een aantal niet-werkende huishoud-
middeltjes en de geur van minjak kajoe poetih in al zijn kleren, is mijn
oom het zat en besluit naar de dokter te gaan. Zonder resultaat. Het is
een raadsel. Een paar dagen later zit er in zijn huiskamer een Indische
vrouw met strakgetrokken grijze haren in een knot. 'Ze komt kijken
naar de oorzaak van zijn slapeloosheid', verklaart een goedbedoelend
familielid. Mijn oom vindt het best. Hij is moe en wil alleen maar naar
bed. 's Avonds schrikt hij toch even als hij de vrouw op een stoel in zijn
slaapkamer vindt. Ze knikt hem vriendelijk toe. Een beetje verlegen
trekt hij de dekens over zich heen.
Zoals elke avond valt mijn oom makkelijk in slaap. De afgelopen weken
werd hij echter al na een uur happend naar adem wakker. Deze keer is
het niet de benauwdheid maar de vrouw met de knot die hem wakker
maakt. Dringend blijft ze zijn schouder schudden: 'Kom uit je bed, snel.
Oei, wat is hij boos! Je bed moet naar de andere kant van de kamer.'
Een licht gevoel van benauwdheid verdwijnt zodra mijn oom opstaat.
Met een diepe zucht duwt hij zijn bed naar de andere kant van de
kamer. De vrouw met de knot knikt tevreden en loopt de kamer uit.
Te moe om haar achterna te lopen en een verklaring te vragen, duikt
mijn oom zijn bed weer in. Hij slaapt onafgebroken tot de volgende
ochtend. De volgende avonden snurkt hij tevreden de hele nacht door.
De benauwdheid is voorgoed verdwenen.
Een verklaring krijgt mijn oom pas later te horen als hij per ongeluk
een gesprek tussen twee nichten opvangt. 'De oude eigenaar. Allang
dood toch. Maar koppig. En boos! Niemand mag op zijn plekje slapen.
Hij gaat zitten op zijn borstkas. Daarom kan hij niet slapen. Tante
zag hem zitten en heeft het bed laten verschuiven. Al. Hij slaapt nu
zonder problemen.'
Goena-goena
De stille kracht komt uit een heel ander tijdperk. Het rationalistische
westen heeft een onmisbare invloed op het mysterieuze oosten.
Jakarta is volgebouwd met moderne kantoorgebouwen, hotels en